Huis te Lathum is een historische havezate in Lathum met een bewogen geschiedenis die teruggaat tot de 13e eeuw. Hoewel het kasteel ooit veel groter was, staat het er vandaag de dag — na een grondige restauratie — weer prachtig bij.
De geschiedenis van het huis is getekend door oorlogen, branden en illustere eigenaren:
Middeleeuwse oorsprong (1243 - 1355): De eerste vermeldingen stammen uit de 13e eeuw, toen het eigendom was van de graaf van Gelre. In deze tijd was het een versterkt kasteel. In 1355 werd het huis echter volledig platgebrand door Frederik van Baer tijdens een lokaal conflict.
Wederopbouw en Maarten van Rossem: Na de brand werd het huis herbouwd. In 1546 kwam het in handen van de beroemde (en gevreesde) Gelderse veldheer Maarten van Rossem. Hij gebruikte het als een van zijn vele steunpunten in de regio.
Het Rampjaar (1672): Een belangrijk historisch moment vond plaats tijdens de Hollandse Oorlog. De Franse koning Lodewijk XIV nam zijn intrek in Huis te Lathum. Vanuit hier onderhandelde hij met de magistraten van Arnhem over de overgave van die stad.
Verval en boerderijfunctie: In de 18e en 19e eeuw raakte het kasteel in verval. Een groot deel van de gebouwen verdween en het resterende deel werd lange tijd als boerderij gebruikt.
Tweede Wereldoorlog: Aan het einde van de oorlog, op 2 april 1945, bliezen terugtrekkende Duitse troepen het hoge torendeel op. Alleen de lagere vleugel bleef gespaard. De ruïne van het hoge deel werd later afgebroken, waardoor het huis zijn huidige, compactere vorm kreeg.
Wat is het nu?
Vandaag de dag is Huis te Lathum een prachtig hersteld Rijksmonument.
Particuliere woning: Sinds 2008 is het huis in bezit van een particuliere eigenaar. Hij heeft het pand tussen 2009 en 2014 volledig in oude glorie laten restaureren, inclusief het interieur en de omliggende tuin.
Geen publieke toegang: Omdat het huis particulier bewoond wordt, is het niet toegankelijk voor publiek. Alleen op speciale dagen, zoals Open Monumentendag, worden de poorten soms opengesteld.
Hoewel je het niet kunt bezoeken, is het huis vanaf de openbare weg (Koestraat) goed te bewonderen. Het ligt idyllisch achter een gracht en tussen het groen, en vormt nog steeds het historische hart van het dorp Lathum.
Meer informatie over dit prachtige historische huis kun je vinden op www.huistelathum.nl